Sat04202019

Last update05:25:09 AM

Back Trang Chính Sự Kiện Sự Kiện Nổi Bật Dự Án Bauxite Khai thác bauxite lỗ 13 năm mới lời

Khai thác bauxite lỗ 13 năm mới lời

HÀ NỘI - Việt Nam đang thiếu hụt ngân sách vì số thu từ thuế giảm xuống nghiêm trọng do suy thoái kinh tế không biết tiền bù đắp tìm ở đâu ra cho đủ số thì nhà cầm quyền trung ương CSVN gửi báo cáo cho Quốc Hội nói rằng khai thác bauxite ở Việt Nam sẽ lỗ liên tiếp 13 năm rồi sau đó mới có lời.

Ðiều này càng làm tăng thêm sự phẫn nộ trong quần chúng vì nó trái với nguyên tắc kinh doanh và đầu tư vào lúc khả năng tài chính của quốc gia cần đến những đồng tiền như vậy cho những mục tiêu trước mặt đối phó với khủng hoảng kinh tế.

Cư xá dành cho công nhân Trung Quốc ở khu vực chuẩn bị thành lập nhà máy luyện bauxite ở Tân Rai, Lâm Ðồng. (Hình: CLBNBTD)Cư xá dành cho công nhân Trung Quốc ở khu vực chuẩn bị thành lập nhà máy luyện bauxite ở Tân Rai, Lâm Ðồng. (Hình: CLBNBTD)

Khai thác bauxite và chống khai thác bauxite vẫn là đề tài rất nóng ở trong và ngoài nước Việt Nam. Một trang nhà có tên www.bauxitevietnam.info do một số trí thức trong nước thành lập lấy chữ ký gửi kiến nghị tới nhà cầm quyền Hà Nội kêu gọi ngưng kế hoạch, chờ đến khi nào có tiến bộ khoa học hơn thì hãy khai thác, tránh tàn hủy và đầu độc môi trường sống không chỉ riêng cho khu vực Tây nguyên mà cả khu vực đồng bằng phái Ðông Nam phần.

Ước lượng có khoảng 5.5 tỉ tấn bauxite để luyện thành nhôm phần lớn tập trung ở khu vực Tây nguyên xuống đến Ðồng Nai và một số khu vực ở miền Bắc.

“Xung quanh vấn đề hiệu quả kinh tế, báo cáo cho biết theo Tập Ðoàn Than - Khoáng Sản VN (TKV), hiệu quả kinh tế của hai dự án đã được tính toán. Theo đó, thời gian thu hồi vốn khoảng 13 năm. Những năm đầu của dự án có một số năm lỗ (lỗ kế hoạch), tuy nhiên đánh giá cả đời dự án là có hiệu quả kinh tế.” Bản tin của báo Tuổi Trẻ ngày Chủ nhật 24/5/2009 viết theo bản báo cáo của “chính phủ” Nguyễn Tấn Dũng gửi quốc hội trước nhiều sự chỉ trích và ngăn cản kế hoạch khai thác bauxite và dành độc quyền trúng thầu cho nhà thầu Trung Quốc kiểu như “cho không” (một quan chức TKV từng tiết lộ).

Bản tin này viết tiếp thêm rằng: “Báo cáo nhận định: giá nhôm trên thị trường hiện nay đang ở mức giá sàn rất thấp (1,426 USD/tấn), giảm khoảng 70% so với giá nhôm thời kỳ 2006-2007. Giá alumin cũng tương ứng giảm theo. Tuy nhiên, các dự án alumin Tây nguyên đều có tuổi đời trên 50 năm, vì vậy hiệu quả kinh tế của dự án được tính toán dựa trên cơ sở dự báo, phân tích và lựa chọn giá bán alumin bình quân cho “cả đời” dự án là 362 USD/tấn thì phù hợp”.

Giá bán trung bình “cả đời” (50 năm tới) cho alumina Việt Nam khi chưa bắt đầu khai thác không thấy tờ báo Tuổi Trẻ thuật lại cho biết TKV dựa vào đâu để đưa ra phân tích dự báo và kết luận, hoặc chỉ là báo cáo láo quen thuộc của quan chức chế độ.

Ngày 9/4/2009, trước áp lực của dư luận xã hội, nhà cầm quyền CSVN đã phải cho tổ chức một cuộc “hội thảo khoa học” với sự tham dự của nhiều giới khác nhau hoặc lien quan hoặc quan tâm đến vấn đề. Chủ tọa buổi hội thảo này rồi đưa ra kết luận cuối cùng. Hoàng Trung Hải phó thủ tướng CSVN nói rằng: “Nếu lỗ thì nhất định không làm. Có người nói hiệu quả phải tính trên dài hạn, nhưng dù dài hay ngắn hạn cũng phải đảm bảo hiệu quả kinh tế.”

Một chuyên viên từng có kinh nghiệm về khai thác bauxite ở Úc nói rằng nếu hiệu quả kinh tế mà thu hồi vốn trễ hơn 3 năm thì kể như thất bại. Nay quan chức CSVN báo cáo lỗ tới 13 năm rồi mới có lãi. Những 13 năm nữa, tình hình thị trường biến động ra sao là một ẩn số không ai biết.

Một trong những điều nói ngược đáng kể nhất của bản báo cáo của Bộ Công Thương CSVN khi báo cáo với Quốc Hội chế độ là nói ngược lại với điều đã nói trong buổi hội thảo ngày 9/4/09. Báo điện tử VietnamNet tường thuật ngày 10/4/09 rằng: “Ông Hoàng Trung Hải thừa nhận rằng, trong điều kiện hiện nay khó có dự báo chính xác, nhưng theo báo cáo của TKV với tư cách là chủ đầu tư, dự án Nhân Cơ khi đi vào hoạt động sẽ có lãi là 10,59%, dự án Tân Rai sẽ có lãi 12,45%.”

Dịp này, ông Hải còn cam kết rằng: “không thể phát triển (khai thác bauxite) bằng mọi giá”.

Còn Ðoàn Văn Kiển, tổng giám đốc tập đoàn TKV (nổi tiếng đầy tham nhũng) thì nói rằng “chưa biết lời hay lỗ, có làm thì mới biết”. Vậy thì các cuộc khảo cứu, lập dự án khả thi để làm gì, không thấy ông này giải thích.

Bản tin tường thuật của tờ Tuổi Trẻ viết: “Trả lời câu hỏi vì sao quy hoạch bôxit không phải trình Quốc Hội thông qua chủ trương, báo cáo này nêu: theo quy định tại nghị quyết số 66 của Quốc Hội, chỉ có các dự án, công trình quan trọng quốc gia thì chính phủ phải trình Quốc Hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư. Quy hoạch bauxite cũng như nhiều quy hoạch khác (điện, dầu khí, thép...) không phải là dự án đầu tư, vì vậy không chịu sự điều chỉnh của nghị quyết 66.”

Nhưng ông Nguyễn Ðình Xuân, ủy viên Ủy ban KH-CN&MT của Quốc Hội CSVN, nói và được tờ Tuổi Trẻ thuật lại rằng: “Báo cáo cho rằng quy hoạch khai thác bauxite không thuộc dự án phải trình Quốc Hội quyết định theo nghị quyết 66, diện tích đất, rừng phải chặt bỏ là nhỏ so với tổng diện tích toàn khu vực. Tuy nhiên theo nghị quyết 66, chỉ cần chuyển đổi 200 ha rừng phòng hộ sang mục đích khác đã phải trình Quốc Hội quyết định.” (Dự án này trùm trên một nghìn cây số vuông. Một km2 có 100 ha).

Ông Xuân nói đến một diện tích vô cùng lớn diện tích đất trồng trọt và nhà máy sẽ bị ảnh hưởng nếu khai thác bauxite: “Hơn nữa, Tây nguyên không chỉ có dự án bauxite, còn 100.000 ha cao su sắp trồng, một diện tích lớn cà phê, 16 nhà máy thủy điện đã và đang thực hiện (dự kiến cung cấp 30% sản lượng điện cho đất nước), rồi dự án nhà máy giấy.

Tây nguyên còn là rừng đầu nguồn cho tất cả các con sông Trung Trung bộ đến Ðông Nam bộ, cung cấp nước cho hàng triệu hecta đất nông nghiệp và hàng chục triệu người ở một vùng kinh tế năng động nhất nước... Nếu không sớm xem xét quy hoạch tổng thể cho Tây nguyên mà chỉ đưa ra bàn bạc từng dự án cụ thể thì chẳng khác nào “thầy bói xem voi”, làm sao có thể quyết định chính xác được.”

Dư luận trong và ngoài nước vô cùng quan tâm đến hệ quả của kế hoạch khai thác bauxite ở Việt Nam về đủ mọi mặt từ quân sự, kinh tế, môi trường. Nhưng một số nhà bình luận thời sự cho rằng Bộ Chính Trị và nhà cầm quyền Hà Nội không cưỡng lại được sức ép của Trung Quốc.

(Theo NV)