Sat10192019

Last update05:25:09 AM

Back Trang Chính Sự Kiện Sự Kiện Nổi Bật Dự Án Bauxite Trận đánh cuối cùng của tướng Giáp để bảo vệ vùng Cao nguyên

Trận đánh cuối cùng của tướng Giáp để bảo vệ vùng Cao nguyên

Năm 1954, Võ Nguyên Giáp đã lập kế hoạch tấn công 57 ngày đêm đánh bại quân đội Pháp ở Ðông Dương. Chiến thắng này chấm dứt cái quan niệm vốn cho sức mạnh Phương Tây là vô địch, đồng thời cổ võ cho việc đấu tranh chống thực dân trên toàn thế giới...Trong cuộc chiến tranh chống Mỹ tướng Giáp lại một lần nữa là Tổng chỉ huy, nhưng lần này ông còn nhận thêm trách nhiệm Bộ trưởng Quốc phòng của Chính phủ Hồ Chí Minh ở miền Bắc Việt  Nam nữa.

Photo Courtesy Of The First Post (thefirstpost.co.uk)Photo Courtesy Of The First Post (thefirstpost.co.uk)

Con đường tiếp tế làm người ta phải kinh ngạc kéo dài 2.000 dặm qua rừng rậm và núi cao, gọi là “đường mòn Hồ Chí Minh”, chính là sáng kiến của tướng Giáp. Đấy là con đường bị hứng chịu nhiều bom đạn nhất trong lịch sử chiến tranh. Tướng Giáp cũng là người lập kế hoạch cho cuộc Tổng tấn công Mùa xuân năm 1975.

Tướng Giáp được dư luận rộng rãi công nhận là một trong những nhà chỉ huy quân sự vĩ đại nhất trong thế kỉ XX– đặc biệt hơn nữa là ông vốn xuất thân là một người hoạt động trong lĩnh vực dân sự – những năm đầu đời ông từng là nhà giáo và nhà báo. Sau chiến tranh, những người lãnh đạo cứng rắn kiểm soát Đảng Cộng sản Việt Nam đã ghen tức với địa vị quốc tế và khả năng trí tuệ của ông, và người anh hùng của cuộc chiến tranh bị đẩy ra khỏi Bộ Chính trị vào năm 1982. Ông nghỉ hưu vào năm 1991 với chức vụ Phó Thủ tướng.

Người lính nổi tiếng nhất của đất nước tiếp tục chiến đấu.
Lần này là vì môi trường.

Năm nay ông đã 97 tuổi, sức khoẻ đã giảm sút nhưng tinh thần vẫn rất minh mẫn. Tướng Giáp sống với vợ trong một ngôi nhà cổ xây từ thời thuộc Pháp, ông sống ở đây gần trọn cuộc đời. Ông thường dậy vào lúc năm giờ sáng, ông tập thở rồi mở đài RFI, sau đó mới nghe tin tức trên các đài của Việt Nam.

Photo of The First Post: Tướng Giáp vẫn được những người có vai vế, trong đó có ông Hugo Chavez, Tổng thống Venezuela tới thăm.Photo of The First Post: Tướng Giáp vẫn được những người có vai vế, trong đó có ông Hugo Chavez, Tổng thống Venezuela tới thăm.Ông thường được những người có vai vế, cả trong nước lẫn quốc tế, đến thăm. Hồi năm ngoái ông Lula, Tổng thống Brazil; ông Hugo Chavez, Tổng thống Venezuela và ông Thabo Mbeki, Tổng thống Nam Phi đã đến thăm ông. Rất nhiều chính trị gia Mỹ, trong đó có Robert McNamara, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ thời chiến tranh Việt Nam đã tới thăm ông.

Tuy đã rời bỏ các chức vụ chính thức, ngoại trừ một vài chức vụ có tính danh dự ở các Hội Cựu chiến binh và Hội Sử học, nhưng người lính nổi tiếng nhất vẫn còn tiếp tục chiến đấu. Lần này là cuộc chiến vì môi trường.

Chính phủ Việt Nam vì muốn giữ tốc độ tăng trưởng kinh tế ngoạn mục – vốn đã bị cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu làm chậm lại – đã cam kết khai thác 8 triệu tấn bauxite, tức là loại quặng cần thiết cho sản xuất nhôm.

Hai phần ba trữ lượng bauxite của Việt Nam nằm trên cao nguyên Trung phần, một khu vực tuyệt đẹp và phì nhiêu với những rãy núi rậm rạp, những đồn điền cà phê và một số người còn khẳng định rằng có tiềm năng kinh tế du lịch rất lớn. Người ta sợ rằng việc khai thác mỏ lộ thiên sẽ phá hủy diện tích rừng và khu vực canh tác rộng, và để lại một lượng bùn độc hại to lớn.

Mặc dù giữa Trung Quốc và Việt Nam đã có một lịch sử xung đột lâu dài, Công ty Chinalco, một công ty sản xuất nhôm khổng lồ của Trung Quốc, đã được giao hợp đồng của một trong những khu mỏ ở đây. Nhưng tháng Giêng năm nay tướng Giáp đã gửi cho Chính phủ thư ngỏ kêu gọi dừng ngay dự án.

Photo The First Post: Tướng Giáp đã lập kế hoạch bao vây Điện Biên Phủ, đập tan chủ nghĩa thực dân Pháp và phá tan thời đại bách chiến bách thắng của phương Tây.Photo The First Post: Tướng Giáp đã lập kế hoạch bao vây Điện Biên Phủ, đập tan chủ nghĩa thực dân Pháp và phá tan thời đại bách chiến bách thắng của phương Tây.Tướng Giáp, người anh hùng dân tộc, bạn tâm giao của Hồ Chí Minh, một trong rất ít chính trị gia không có tì vết của Việt Nam, đó là những điều không thể phủ nhận và Chính phủ hiểu rằng không thể coi ông chỉ là một người bất đồng chính kiến. Hơn nữa, khi làm Phó Thủ tướng, hồi những năm 1980, ông đã tích cực giúp đỡ các nhà sinh thái học Việt Nam, thành tích bảo vệ môi trường của tướng Giáp là rất thuyết phục.

Theo khoa học gia Nguyễn Hữu Ninh, một thành viên của nhóm khoa học gia của Liên hiệp quốc được trao giải Nobel Hoà bình vào năm 2007 do có thành tích hoạt động trong lĩnh vực biến đổi khí hậu, thì tướng Giáp là người hiểu rõ môn sinh thái học. Hơn nữa, “Ông là nhà lãnh đạo thời hậu chiến đầu tiên của chúng tôi chú ý đến vấn đề môi trường”. Năm 1986 có vị Giáo sư đi công tác ở Anh về đã mang biếu ông cuốn sách Nhỏ là đẹp của Schumacher, một trong những tác phẩm vĩ đại nhất của phong trào bảo vệ môi trường (Green Movement). Biếu ông chiều thứ sáu thì thứ hai ông đã đọc xong và hỏi xin thêm sách về sinh thái học.

Vì vậy mà bức thư của vị “Tuớng xanh”, nói rõ những hậu quả của việc khai thác mỏ liên quan đến thiệt hại về môi trường, tác hại đến đồng bào dân tộc thiểu số và thậm chí an ninh quốc gia nữa, đã tạo ra một phong trào phản đối chưa từng có, đây là sự kiện hiếm hoi trong nhà nước độc đảng này. Nó còn được coi là hiếm trong hệ thống độc đảng vì phong trào phản đối được nói tới trên cả các phương tiện truyền thông của nhà nước nữa. Sự can thiệp của vị Tướng đã thúc đẩy 135 nhà khoa học có tiếng ký Kiến nghị gửi Quốc hội Việt Nam yêu cầu dừng ngay dự án.

Photo The First Post: Tướng Giáp, người anh hùng dân tộc, bạn chiến đấu của Hồ Chí Minh, một trong những chính khách trong sạch hiếm hoi của Việt Nam.Photo The First Post: Tướng Giáp, người anh hùng dân tộc, bạn chiến đấu của Hồ Chí Minh, một trong những chính khách trong sạch hiếm hoi của Việt Nam.Trước làn sóng phản đối, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, người đã gọi khai thác bauxite là “chính sách lớn của Đảng và Chính phủ”, cảm thấy không còn lựa chọn nào khác ngoài việc rút lui. Tháng trước, sau một cuộc hội thảo về môi trường được tổ chức một cách vội vã, ông đã phải đồng ý thu hẹp dự án cho đến khi ảnh hưởng đối với môi trường được đánh giá một cách đầy đủ.

Bây giờ, những người phản biện đặt vấn đề về tính khả thi về mặt kinh tế, vì việc luyện bauxite đòi hỏi nhiều nước và điện năng giá rẻ, Việt Nam lại đang phải đối mặt với sự thiếu hụt cả điện lẫn nước. Bên cạnh những lo lắng về môi trường, những người phản đối còn phàn nàn về sự hiện diện của hàng trăm công nhân Trung Quốc trên vùng đất có tính chiến lược ở cao nguyên Trung phần.

Phong trào phản đối đang phát triển rầm rộ, ngay cả Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng tham gia, Thủ tướng Dũng đã cho ngưng một mỏ, nhưng vẫn cho Chinalco tiếp tục khai thác một mỏ khác.

Tướng Giáp có thể không giành thắng lợi hoàn toàn trong trận đánh này, nhưng, cũng như mọi khi, ông đã châm ngòi cho một cuộc chiến đấu vô cùng mãnh liệt.

(Bài này do ký giả Tom Fawthrop viết trên báo The First Post
đăng ngày 27 Tháng Năm, 2009, được Phạm Duy Hiển chuyển ngữ.)

---------------------------------------------------------------------------------
Trích đăng nguyên văn bài viết của ký giả Tom Fawthrop

The country's most famous soldier is still fighting.
This time over the environment.

In 1954, General Vo Nguyen Giap masterminded a harrowing epic 57-day siege which brought about the crushing defeat of the French empire in Indochina. It was a victory which destroyed the assumption of Western invincibility and inspired anti-colonial struggles all over the world. During the US war Giap was again commander-in-chief, but this time he assumed extra responsibility as the defence minister in Ho Chi Minh's government of North Vietnam.

Photo Courtesy Of The First Post (thefirstpost.co.uk)Photo Courtesy Of The First Post (thefirstpost.co.uk)

The amazing supply-line carved out of a 2,000 mile long trail through dense jungle and mountains dubbed the "Ho Chi Minh Trail" was Giap's Initiative. It was to become one of the most bombed roads in the history of warfare. The General also masterminded the final offensive in Spring 1975.

Giap is widely considered to be one of the greatest military leaders of the 20th century - all the more remarkable given that his background was entirely civilian - his early working years were spent as a teacher and a journalist. After the war hard-liners in control of the Vietnamese communist party were jealous of his international stature and intellectual abilities and the war hero was ejected from the politburo in 1982. In 1991 he retired as deputy prime minister.

Now 97, physically frail but still mentally sharp, Giap lives with his wife in an old French colonial house in Hanoi, where he leads a modest existence. He rises at around 5am when he starts his day with breathing exercises before turning into RFI - Radio France International, before listening to the news on Vietnamese stations.

Photo Of The First Post: Giap is still honoured by visiting dignitaries, including Hugo Chavez, president of VenezuelaPhoto Of The First Post: Giap is still honoured by visiting dignitaries, including Hugo Chavez, president of VenezuelaDomestic life is occasionally interrupted by the arrival of various visiting foreign and Vietnamese dignitaries who come to pay their respects. President Lula of Brazil, Hugo Chavez from Venezuela and the South Africa's Thabo Mbeki visited him last year. A number of US politicians have also been to see him, including Robert McNamara his counterpart in the Vietnam War in charge of US Defense Department.

Giap has largely retired from public office apart from holding several honorary roles in associations for Vietnam's war veterans and historians, but the country's most famous soldier is still fighting. This time the battle is over the environment.

The Vietnamese government, eager to keep up the impressive economic growth that was derailed by the global financial crisis, is committed to extracting an estimated 8 billion tonnes of bauxite, the ore which is essential to aluminum production.

Two-thirds of Vietnam's bauxite is to be found in the Central Highlands, a stunningly beautiful and fertile region of thickly forested mountains, coffee plantations and, some argue, an area of enormous eco-tourism potential. There are fears that open-cut mining will destroy vast areas of forest and crops leaving huge deposits of toxic sludge.

Despite Vietnam's long history of conflict with China which briefly invaded the country in 1979, the Chinese aluminum giant Chinalco has been granted a contract for one of the mines. But in January this year, General Giap sent an open letter calling on the government to halt the project.

Photo Of The First Post: Giap masterminded the siege of Dien Bien Phu, which crushed the French and destroyed the aura of Western invincibilityPhoto Of The First Post: Giap masterminded the siege of Dien Bien Phu, which crushed the French and destroyed the aura of Western invincibilityGiap's stature as a national hero, one-time confidante of late president Ho Chi Minh and one of Vietnam's few untainted politicians is undisputed and the Government realized that they couldn't dismiss him as a mere dissident. Moreover having actively helped Vietnam's ecologists back in the 1980s when he was deputy prime minister, Giap's green credentials are convincing.

According to the scientist, Nguyen Huu Ninh, who was part of a UN team awarded the 2007 Nobel Peace Prize for work on climate change, Giap has a real understanding of ecology. Moreover, "He was our first leader after the war to focus on environmental problems". He has long been fascinated by the green movement. In 1986 a professor returned from a trip to UK with a copy of Schumacher's 'Small is beautiful', one of the Movement's great works and gave it to Giap on a Friday evening; by Monday the General had finished it and was asking for more books on ecology.

So the letter from the 'Green General', which detailed the consequences of the mining proposals in terms of environmental damage, harm to ethnic minorities and even a threat to national security, prompted an unprecedented protest, a rare event in what is still a one-party communist state. It is also rare in a one-party system for such a protest to be reported in the state-owned media. The general's intervention prompted 135 intellectuals to sign a petition to the Vietnamese National Assembly calling for a halt to the project.

Photo Of The First Post: Giap is a national hero, confidante of late president Ho Chi Minh and one of Vietnam's few untainted politiciansPhoto Of The First Post: Giap is a national hero, confidante of late president Ho Chi Minh and one of Vietnam's few untainted politiciansIn the face of the outcry, Prime Minister Nguyen Tan Dung, who had described the exploitation of the bauxite as "a major policy of the party and the state", felt he had no choice but to backtrack. Last month, after a hastily convened seminar on the environment, he agreed to scale back the development until a full assessment of the possible environmental impact could be made.

Now opponents have questioned the mines' economic feasibility, given that bauxite processing requires a lot of water and access to cheap electricity, and Vietnam is facing shortages of both. In addition to the environmental concerns, some critics have complained about the presence of hundreds of Chinese workers in the strategic Central Highlands.

Amid the flurry of criticism, which was even joined by his Environment Minister, Dung has now frozen work on one bauxite mine, though he has permitted Chinalco to proceed with another.

General Giap may not win this battle outright but, as always, he is putting up a ferocious fight.